ทาง 7 สาย

คำว่า “ทาง” แปลว่า  ทำให้เตียน  ทำให้สะอาด  ถ้าเป็นชื่อของธรรม แปลว่า ธรรมเป็นเครื่องดำเนินไปสู่พระนิพพาน,  ธรรมอันบุคคลผู้ต้องการพระนิพพานพึงแสวงหา  และแปลว่า  ธรรมที่ฆ่ากิเลสไปก็ได้ 

                ทางนั้น  จำแนกออกเป็น  ๒  คือ  ปกคิมัคโค   ๑  ปฏิปทามัคโค  ๑

๑.      ปกติมัคโค  ทางปกติ  ได้แก่  ทางบก  ทางน้ำ  ทางอากาศ  เป็นต้น  สำหรับคนและสัตว์เดิน

๒.    ปฏิปทามัคโค  ทางปฏิบัติ  ได้แก่  บุญบาปที่คนทำ  สำหรับ  กาย  วาจา  ใจ  เดิน

ทางปฏิบัตินั้น  จำแนกเป็น ๗ สาย คือ

๑.      ทางไปนรก                                                   ได้แก่  โทสะ  คือ  ความโกรธ

๒.    ทางไปเปรตและอสุรกาย                           ได้แก่  โลภะ  คือ  ความโลภ

๓.     ทางไปดิรัจฉาน                                            ได้แก่  โมหะ  คือ  ความหลง

๔.     ทางไปมนุษย์                                                ได้แก่  ศีล  ๕ และ  กุศลกรรมบถ  ๑๐

๕.     ทางไปสวรรค์                                               ได้แก่  มหากุศล  ๘

๖.      ทางไปพรหมโลก                                        ได้แก่  สมถกรรมฐาน

๗.     ทางไปนิพพาน                                            ได้แก่  วิปัสสนากรรมฐาน